Nee VVD Hellendoorn: een uitkering is géén lekkere hangmat

GROETEN UIT MIJN HANGMAT

Niet helemaal actueel... want de slogan 'Een uitkering is een lekkere hangmat' - uit de koker van een 'creatief' VVD-lid - werd gebruikt tijdens de verkiezingscampagne van 2022 . Heeft vast wat stemmen opgeleverd want er zijn zeker mensen die er zo over denken. Gelukkig kwamen er ook veel boze reacties op dus lang niet iedereen deelt deze visie. De reden dat ik nog reageer op deze slogan? Omdat de discussie over uitkeringen wél nog heel actueel is. Want is het nou het recept om luie mensen te kweken? Of toch niet? Ongetwijfeld zijn er inderdaad mensen die graag geld opstrijken zonder er iets voor te doen. Maar of dat er veel zijn? Ik vraag het me af... die hangmat mag er dan comfortabel uitzien... wie de hangmat een tijdje gebruikt komt er waarschijnlijk achter dat het eerdere een houten kruk of een irritant prikkende spijkmat is.

Ongemakkelijke stiltes ...

Hoe gaat de gemiddelde ontmoeting met iemand die je nog niet kent? Grote kans dat je binnen twee of drie vragen al bij het onderwerp 'werk' bent aan beland. De vraag is dan niet: "Werk je?" maar meestal: "Wat voor werk doe je?". Heel logisch, want werk is voor veel mensen een heel groot onderdeel van hun leven. Wie veertig uur per week ziet zijn collega's meer dan zijn vrienden of familie (dit heb ik niet ge-factchecked). Als ik dan antwoord dat ik acht uur per werkt verschilt de reactie erop . Sommige mensen schakelen meteen naar iets anders, anderen lijken het toch een beetje ongemakkelijk te vinden. "Huh, uh... tja, dat kan ook natuurlijk." Nou geef ik eigenlijk ook gewoon het verkeerde antwoord. Ik doe namelijk naast die acht uur betaald werk ook vrijwilligerswerk. In een kinderhospice, in een kinderziekenhuis en in het social media team van de Lymevereniging. Maar dat is dus onbetaald en het zijn geen vaste uren. Mijn brein is zo geprogrammeerd dat het alleen 'betaald en vast werk' meetelt als werk. En niet alleen míjn brein, bij veel mensen werkt het zo. Wie (veel) werkt, in ieder geval genoeg om financieel zelfredzaam te zijn, telt meer mee. Zo voel ik het wel.

Lege agenda. Zegen of 'vloek'?

Wie werkt heeft automatisch een gevulde agenda. Met meetings en deadlines. Maar ook bijvoorbeeld met een interessante scholing of leuke uitjes met collega's. Als je niet werkt moet je je dagen zelf invullen. Dat klinkt misschien heel relaxed voor mensen van wie de dag propvol zit. Maar als je de energie had om de dagen vol te plannen met leuke dingen had je ook wel kunnen werken. Dus het zijn in het algemeen vrij lege dagen die je zelf betekenis en een beetje invulling moet geven. De niet-ingevulde tijd is voor je brein een uitgelezen kans om te gaan piekeren.

Uit de hangmat? Dat kan niet zomaar

Misschien besluit je op een gegeven moment: 'oké, ik ben er klaar voor. Ik ga er (af en toe) uit en weer werken.' Maar: in de meeste gevallen kun je dat niet op eigen kracht. Tenzij je een eigen onderneming start bijvoorbeeld. Maar als je in loondienst wil werken ben je afhankelijk van de goodwill van een werkgever. Die je wil aannemen ondanks het gat op je CV of ondanks dat je de hangmat nog parttime gebruikt.

Kern van waarheid?

Is de vergelijking tussen een hangmat en een uitkering dan helemaal onzin? Dat denk ik niet... ik denk dat er een kleine kern van waarheid inzit. Namelijk: alles went. Een uitkering is niet fijn maar je brein raakt gewend aan de situatie. En zoals iedereen vast weleens heeft gemerkt: je brein houdt dingen graag bij het oude. Voor veel mensen is verandering spannend. Daar zie ik een mooie rol weggelegd voor het UWV. Laat mensen elkaar ontmoeten (weer wennen aan sociale contacten), ga met ze op pad (wat al best een drempel kan zijn als je lang thuis bent), laat ze hun grenzen verleggen zodat ze daarna klaar zijn om mee te draaien op de arbeidsmarkt. Denk jij dat de drempel van uitkering naar betaald werk te hoog is? Of valt dat mee?