Nee VVD Hellendoorn: een uitkering is géén lekkere hangmat

GROETEN UIT MIJN HANGMAT

Niet helemaal actueel ... want de slogan Een uitkering is een lekkere hangmat uit de koker van een creatief lid van VVD Hellendoorn werd gebruikt tijdens de verkiezingscampagne van 2022. Heeft vast wat stemmen opgeleverd want er zijn nogal wat mensen die er zo over denken. Gelukkig kwamen er ook veel boze reacties, dus lang niet iedereen deelt deze visie. De reden dat ik nu nog reageer op deze slogan? Omdat de discussie over uitkeringen nog wél heel actueel is. Want is een uitkering het recept om luie mensen te kweken? Of toch niet? Ongetwijfeld zijn er inderdaad mensen die graag geld opstrijken zonder er iets voor te doen. Maar of dat er veel zijn? Ik vraag het me af. Die hangmat mag er dan comfortabel uitzien, wie de hangmat een tijdje gebruikt komt er waarschijnlijk achter dat het een irritant prikkende spijkmat is.

ONGEMAKKELIJKE STILTES ...

Hoe gaat de gemiddelde ontmoeting met iemand die je nog niet kent? Grote kans dat je binnen twee of drie vragen al bij het onderwerp werk bent aanbeland. De vraag is dan niet: ‘Werk je?’ maar meestal: ‘Wat voor werk doe je?’ Logisch, want gelukkig is werk voor veel mensen een heel groot en vanzelfsprekend onderdeel van hun leven. Wie veertig uur per week werkt ziet zijn collega's meer dan zijn vrienden of familie (dit heb ik niet ge-factchecked). Als ik dan – in periodes dat ik een kleine baan heb – antwoord dat ik acht uur per week werk, verschilt de reactie erop. Sommige mensen schakelen meteen over naar iets anders of vragen erop door, anderen lijken mijn antwoord toch behoorlijk ongemakkelijk te vinden. 'Huh, uh ... tja, dat kan ook natuurlijk.' Nou klopt het eigenlijk ook gewoon niet wat ik zeg. Ik doe namelijk naast die acht uur betaald werk ook vrijwilligerswerk. In een kinderhospice, in een kinderziekenhuis en in het socialmediateam van de Lymevereniging. Maar dat is dus onbetaald en het zijn geen vaste uren. Mijn brein is zo geprogrammeerd dat het alleen 'betaald en vast werk' meetelt als werk. En niet alleen míjn brein, bij veel mensen werkt het zo. Wie (veel) werkt, in ieder geval genoeg om financieel onafhankelijk te zijn, telt meer mee. Zo voel ik het wel.

LEGE AGENDA. ZEGEN OF VLOEK?

Als je werkt heeft automatisch een gevulde agenda. Veel te vol soms natuurlijk. Rennen van meeting naar meeting en zwoegen op deadlines. Maar werk hebben betekent ook bijvoorbeeld een interessante scholing of leuke uitjes met collega's. Ik moet de meeste dagen zelf invullen. Dat klinkt misschien heel relaxed voor mensen van wie de dag propvol zit. Maar: natuurlijk heb ik niet de energie om mijn dagen vol te plannen met allerlei leuke dingen. Als ik dat wel had kon ik meer werken. Dus het zijn in het algemeen vrij lege dagen die ik zelf met een krap energielevel betekenis en invulling moet geven. Met de niet-ingevulde tijd weet mijn brein wel raad. Fanatiek piekeren. Dus dat is altijd weer koorddansen tussen rust nemen maar mezelf ook genoeg (cognitief) bezighouden.

KERN VAN WAARHEID?

Is de vergelijking tussen een hangmat en een uitkering dan helemaal onzin? Dat denk ik niet. Ik denk dat er een kleine kern van waarheid in zit. Namelijk: alles went. Een uitkering is niet fijn maar je brein raakt gewend aan de situatie. En zoals bijna iedereen vast weleens heeft gemerkt: je brein houdt dingen graag bij het oude. Voor veel mensen is verandering spannend. Net als dat mensen kunnen hospitaliseren als ze lang in een ziekenhuis liggen of instelling wonen, geloof ik erin dat er iets vergelijkbaars kan gebeuren als mensen teveel thuis zijn. Dát wordt de veilige plek, alles er buiten voelt dreigender. Omdat mensen er niet meer aan gewend zijn. In lichte mate merk ik dit bij mezelf. Mijn comfortzone is merkbaar kleiner geworden maar het lukt me wel om daarbuiten te komen. Hoe mooi zou het zijn als het UWV mensen helpt om weer stappen te zetten, de horizon te verbreden en misschien ontmoetingen mogelijk te maken met anderen die hetzelfde proces doorlopen. Dat zou ik super goed vinden!  Maar wat nog mooier zou zijn: als er veel minder mensen te maken hadden met het UWV. Omdat ze werk hebben. Maar ik denk dat pas gebeurt als overheid, werkgevers én toekomstige collega's echt kunnen invoelen dat mensen structureel niet aannemen gelijk staat aan buitensluiten. Nee hoor, we doen het hier wel met getalenteerde alleskunners. Daar hoor jij niet bij. Jammer van jóuw talenten, doen we niks mee.

Denk jij dat de drempel van uitkering naar betaald werk te hoog is? Of valt dat mee?