Je leven ís al bijzonder

Héél soms heb ik een bui waarin ik vind dat ik een grootser, spannender en meeslepender leven moet hebben. Zo'n stemmetje dat roept: “JE MOET MEER UIT JE LEVEN HALEN!! JE HEBT ER MAAR ÉÉN.” Altijd op pad, elke dag nieuwe dingen meemaken. Zo ziet die stem me graag. Dat ik daar de energie niet voor heb houdt ie geen rekening mee. Maar los daarvan: ik wíl het ook niet.

Van het ene avontuur naar het andere hollen is voor mij niet de manier om te genieten. Ik houd juist van het contrast tussen kabbelende dagen en dagen waarop ik wat leuks of uitdagends doe.

Vaak sta ik erbij stil dat elk leven op zichzelf al super bijzonder is, ook op de heel gewone dagen. Juist door je leven héél bijzonder te willen maken ontken je eigenlijk dat het al ontzettend bijzonder is. Want de kans dat jij geboren werd was astronomisch klein en toch ben je hier! Ik wilde natuurlijk weten hoe klein die kans precies is. Gelukkig wist ChatGPT wel raad met die vraag en baseerde zich op onderzoek van gezondheidsorganisaties en genetica-instituten.

Hoe groot is die kans?

De kans dat jij geboren werd was dus klein. Maar hoe klein is klein? Zet je schrap voor wat kansberekening. Misschien niet je favoriete onderdeel tijdens je studie? Maar in dit vraagstuk is het erg interessant vind ik!

De ontmoeting van je ouders

Met de miljarden mensen op aarde is de kans dat twee mensen elkaar tegenkomen vrij klein. Welke mensen je pad kruisen hangt af van de keuzes die je maakt, de bubbel waarin je leeft en van toeval. Als je vijf minuten later de deur uit was gegaan of een andere route had genomen had je bepaalde mensen misschien nooit ontmoet.

De schattingen van sociologen dat je ouders elkaar überhaupt ontmoetten, wordt geschat op één op duizenden tot tienduizenden. Dat gaat puur over ontmoeten, niet over de kans op een relatie. Laat staan de kans dat twee geliefden een kind krijgen.

Precies déze eicel en zaadcel

Bij haar geboorte heeft een meisje ongeveer een miljoen eicellen. Dat worden er snel minder; tegen de tijd dat een vrouw volwassen is zijn er nog een paar honderdduizend over, waarvan er zo’n 300 tot 400 tot rijping komen.

Bij een bevruchting komen tientallen miljoenen zaadcellen in beweging. Slechts één bereikt de eicel en dringt binnen. De kans dat precies die ene zaadcel de race won en samensmolt met de eicel die op dat moment rijp was, is dus extreem klein.

Daarmee ligt vast uit welke genenpool wordt ‘gevist’. In eicellen en zaadcellen zitten namelijk genen, en in elke cel zit weer net een andere combinatie. Die genen bepalen mede je uiterlijk, vaardigheden en karakter.

De genenverdeling

Het stukje dat nu komt  is vereenvoudigd, de werkelijkheid is complexer maar ik weet er veel te weinig vanaf om dat hier op te schrijven en het is ook niet de bedoeling dat deze blog een biologieboek wordt.

DNA – het molecuul waarin al die erfelijke informatie is opgeslagen – kun je zien als een gigantische bak lego.

Voor iedere erfelijke eigenschap gaat er één blokje van vader (vastgelegd in de zaadcel) en één van moeder (vastgelegd in de eicel) in die bak. Die twee blokjes blijven allebei in de bak. Neem bijvoorbeeld de vorm van je neus. Daarvan krijg je een blauw blokje (van je vader) en een wit blokje (van je moeder).

Stel dat het witte blokje dominant is, dan krijg je een puntige neus. Het blauwe blokje (ronde neus) zit nog steeds in je DNA, maar komt in jouw uiterlijk minder tot uiting. Als je zelf kinderen krijgt kun je dat blauwe blokje wél weer doorgeven via je geslachtscellen.

Een ononderbroken lijn van voorouders

En het toeval gaat nog even door. Je hele stamboom moest precies uitpakken zoals het deed. Elke keer was de kans weer héél klein, toch ‘ontstonden’ precies jouw ouders, hun ouders, hun voorouders (met hun DNA) en zo heel ver terug.

Alles bij elkaar opgeteld

Als je al die kansen bij elkaar optelt – de ontmoeting van je ouders, de juiste eicel, de winnende zaadcel, de unieke genetische combinatie en de overlevingslijn van al je voorouders – dan kom je uit op een kans die zó klein is dat je het bijna niet in cijfers kunt uitdrukken.

Dus de kans dat ik dit schreef en jij dit leest was onvoorstelbaar klein. Toch is het zo! Bijzonder toch?

Sta je er wel eens bij stil hoe toevallig het is dat je er bent?