Liever (of) assertiever?

Er is iets geks met assertiviteit vind ik: het is een eigenschap (of is het eigenlijk een vaardigheid?) waarvan het lijkt alsof iedereen 'm moet bezitten. Prima als mensen verschillen, zolang assertiviteit maar in het pakket zit. Dat lijkt het idee. Het staat al in de schoolrapporten van jonge kinderen. Natuurlijk is het goed als mensen voor zichzelf opkomen. Als je echt helemaal niet assertief bent doe je jezelf tekort denk ik. En misschien betekent het soms te weinig zelfwaardering of veel neiging tot pleasen. Dus aandacht voor assertiviteit is goed Maar ik mis de aandacht voor het tegenovergestelde: niet alles hoeft gezegd. Iedereen weet van zichzelf dat hij niet perfect is, gun de ander dan ook z'n matige momenten, foutjes en onoplettendheden. Nu een voorbeeld uit de dagelijkse praktijk van iemand met een mistig brein (ik dus) en daardoor niet altijd scherp.  

HÉ, LET EENS WAT BETER OP JIJ! 

We waren een dagje op bezoek bij mijn zus, zwager en nichtjes op de camping. We gingen zwemmen dus ik ging naar de kleedhokjes. Liep daar in een rechte lijn naar toe want een heel duidelijk pad zag ik niet. Op de terugweg nam ik dezelfde rechte lijn. Maar ondertussen was er een obstakel opgedoken, een tent (zo, dat ging snel!) met de eigenaren ernaast. Mijn brein liet weer eens een sterk staaltje veranderingsblindheid zien. Heeft iedereen wel eens, maar als je cognitief vermoeid bent gebeurt het vaker. Je hersenen kiezen soms voor de energiebesparende, efficiënte modus: alleen zien wat je verwacht te zien. Een tent voor het toiletgebouw en in no time neergezet viel duidelijk niet in mijn verwachtingspatroon.

Ik schaam me echt voor dat soort momenten maar ze gebeuren en ik lijk er niet zoveel tegen te kunnen doen. De eigenaresse van de tent was er direct bij om te zeggen: ‘Je loopt over ons terrein.’ Niet een beetje luchtig. Door haar toon voelde ik me gelijk een slecht mens. Natuurlijk, ze heeft alle recht om dat te zeggen. Het is ook irritant en het ziet er een beetje asociaal uit. Maar het riep bij mij wel de gedachte op: sorry dat ik niet perfect ben! Was het mijn tent geweest dan zou ik het de eerste keer hebben laten zitten onder het mom van onhandig maar prima, steek maar in een rechte lijn over. Pas als iemand het vaker doet zou ik iemand vragen: ‘Heb je door dat je over ons terrein loopt?’ Waarom niet gelijk? Vooral omdat ik de ander geen slecht gevoel over zichzelf wil geven. Ik probeer eerst de intentie in te schatten. Iemand die gewoon even niet zo goed oplet wil ik niet meteen een sneer geven. En dat hoeft ook helemaal niet. Van een beetje verdraagzaamheid is nog nooit iemand slechter geworden.

DIT IS OVER MIJN GRENS

Ben ik dan nooit assertief? Zeker wel! Toen ik een medewerkster van het UWV aan de telefoon had over geld dat ik niet ontvangen had (door mijn fout) bleef ze steeds weer zeggen: ‘Je moet de brieven lezen.’ Ik zei: ‘Ik heb ze gelezen maar verkeerd begrepen.’ Nadat deze zinnen zich maar bleven herhalen als een kapotte grammofoonplaat was ik er klaar mee en reageerde met: ‘Mag ik even terugkoppelen dat ik dit een heel onvriendelijk gesprek vind? U blijft zeggen dat ik de brieven niet lees, maar ik begreep de inhoud verkeerd. Dat is heel wat anders.’ Tja, het voelde een beetje verkeerd, want ik ben afhankelijk van hen. Ik had het zelf verkeerd gedaan én zij gingen bezig om het op te lossen. En ook UWV-medewerkers hebben niet altijd een goede dag. Maar dan nog: ik heb mijn grenzen. Onjuiste beschuldigingen – zo voelde ik dat in ieder geval – van onwil of gemakzucht, die zijn óver mijn grens. Zeker nadat ik al heb aangegeven dat het niet zo zit. Dus samengevat: grenzen stellen juich ik alleen maar toe (soms wel jammer dat het nodig is), maar ook bewust af en toe iets laten gaan. Want iedereen heeft wel eens een mindere dag of iemands brein besluit iets compleet niet te registreren.